بسمه تعالي

                   پروژه هاي علمي دانش آموزان (جشنواره جابربن حيان)

نام طرح : پروژه هاي علمي دانش آموزان(جشنواره جابربن حيان)

مجري طرح : معاونت آموزش ابتدايي – دفتر آموزش دبستاني

از هر منطقه دو مدرسه وبعضي از مناطق به صورت اختياري كل مدارس را تحت پوشش قرار دادند.

تاريخ ارسال : اجراي آزمايشي از سال تحصيلي90-89

1-    ارزشهاي ناظر بر اجراي طرح:آموزه هاي اسلام،ارزشهاي انقلاب اسلامي،سخنان وبيانات امام ومقام معظم رهبري:

-        آيات متعدد قران در باب دقت انسان به نشانه هاي خداوند در طبيعت

-        ترويج خداشناسي  وتوحيد از طريق دقت در پديده هاي طبيعي

-        روايات واحاديث پيامبر گرامي اسلام وائمه اطهار(ع) در زمينه تحقيق وپژوهش

-        تاكيدات امام راحل(ره) ومقام معظم رهبري در باب لزوم پرداختن زيربنايي دراشاعه فرهنگ تحقيق وپژوهش

-        جايگاه والاي عالم ومحقق در نظام اسلامي

2-   اسناد پشتيبان:

-        سند چشم انداز بيست ساله

-        بند دوم وچهارم اصل سوم قانون اساسي

-        اصل سي ام قانون اساسي

-        سند برنامه چهارم وپنجم توسعه

-        سند برنامه درسي ملي

-        راهبردهاي معاونت آموزش ابتدايي

3-    سخن مسئولان:

-        سخنان  رئيس جمهور در همايش پژوهش وفناوري

-     سخنان مقام عالي وزارت درمراسم هفته پژوهش سال89

4-   عنوان طرح:

- طرح پروژه هاي علمي دانش آموزان(جشنواره جابربن حيان)

5-   شرح طرح:

- پروژه ی علمی عبارت است از کوشش علمی انفرادي يا گروهي دانش آموزان در باره یک موضوع معیّن که آنان ضمن این کوشش هیجان انگیز علمی ، کار یک دانشمند را انجام می دهند و نگرش ها و مهارت های علمی او را پیدا می کنند . یعنی دانش آموزان سعی می کنند به دقت مشاهده کنند ، سوال بپرسند ، جمع آوری اطلاعات کنند ، فرضیه بسازند ، آزمایش کنند و نتایج کار علمی خود را جمع بندی و ارائه نمایند .

6-   ضرورت طرح:

     اگر حاصل دوره ی تحصیلات مدرسه ای ، تنها انتقال پاره ای از مفاهیم به ذهن دانش آموزان باشد ،  ( سواد به معنی سنتی ) با فراموش شدن آن مفاهیم ، حاصل کلیه سال های تحصیل نیز از دست می رود . به همین سبب ، باید سعی کنیم علاوه بر مفاهیم پایه ، راهی به دانش آموزان نشان دهیم که خودشان بتوانند به دنبال معرفت و دانش مورد نیاز خود بگردند و به یک یادگیرنده ی مادام العمر تبدیل شوند . به همين منظور علاوه بركسب دانش باید راه و روش یادگیری را هم به آنان بیاموزیم تا میل به یادگیری در آنان تقویت گردد .

 پروژه ی علمی به علت ماهیت هیجانی و اکتشافی خود ، میل به یادگیری را در دانش آموز  تقویت می کند و به علّت ماهیت فرایندی خود راه و روش یادگیری را نیز به او می آموزد بنابراین می تواند ابزاری بسیار قوی در خدمت تعليم تربيت به معناي واقعي  باشد كه طبق تعريف يونسكو همانا درک و

به کارگیری مفاهیم ، مهارت های فرایندی ، نگرش ها و ارزش هایی مي باشد که شخص را قادر     می سازد دانش و فناوری را با زندگی و فرهنگ جامعه ی خویش مرتبط سازد.

7-   مباني واصول مورد نظر:

-اصل توجه به روحيه كنجكاوي و پرسشگري

- اصل توجه به روش حل مسئله در فرآيند يادگيري

- اصل توجه به تعمق وتامل در مخلوقات خداوند ودرك روابط بين آنها

8-  ساحت تربيتي پوشش دهنده طرح:

-        ساحت علمي – آموزشي

-        ساحت زيستي - اجتماعي

9-   ساختار واركان مورد نظر:

- شوراي معلمان آموزشگاه

- کميته اجرايي منطقه

- کميته پشتيباني ونظارت استان

- كميته برنامه ريزي ستاد

10- اهداف كيفي وكمي طرح:

اهداف كيفي:

1) اين طرح زمينه تحقق اهداف دوره ابتدايي ، مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش را به ويژه در زمينه هاي زير فراهم مي نمايد :

الف ) اهداف  علمي،آموزشي.

ب ) اهداف اجتماعي

ج ) اهداف زيستي

2) كمـك به تحقق اهـداف مهارتي درس علوم تجربي نظير : مشاهده ـ  طراحي تحقيق ـ  برقراري ارتباط ـ پيش بيني ـ فرضيه سازي ـ كاربرد ابزار ـ اندازه گيري ـ تفسير يافته ها و نتيجه گيري

3) تقويت مهارتهاي زندگي در دانش آموزان نظير : تصميم گيري ـ حل مساله ـ برقراري ارتباط با ديگران ـ دوست يابي ـ سخنراني ودفاع از كار خود در جمع و ....

4) تحقق اهداف نگرشي  درس علوم تجربي نظير : كنجكاوي و جستجو گري علمي ـ نيروي خلاقيت وابتكار ـ پشت كار ـ تمايل به همكاري وتحمل يا احترام گذاشتن به عقايد ونظرات ديگران ـ فكر باز و روشن بيني ـ خود انتقادي و بازنگري نقادانه ـ آمادگي براي پذيرش عدم قطعيت ـ احساس مسئوليت ـ احسـاس اعتماد به نفس و ....

5) شناسايي و تقويت استعدادهاي فردي دانش آموزان و ايجاد زمينه اي مناسب براي كار آفريني:

بسیاری از توانایی ها ، استعدادها و علاقه مندی های دانش آموزان در کلاس های معمولی نمود پیدا نمی کنند و لذا قابل شناخت و پرورش نیستند . پروژه ی علمی ، فرصت مناسبی به وجود می آورد که می توان این استعدادها را مشاهده ، شناسایی و تقویت کرد . بنابراین پروژه ی علمی می تواند راهبرد بسیار مناسبی در تحقق یکی از اهداف مهم نظام آموزش و پرورش یعنی ايجاد زمينه كارآفريني دانش آموزان باشد.

6) ارائه مواد درسی به صورت در هم تنيده:

موضوعاتی که برای پروژه های علمی دانش آموزان طراحی می شوند می توانند بسیار گسترده تر از یک موضوع درسی و درواقع میان رشته ای باشند و دانش آموزان ضمن انجام این گونه پروژه ها از دانش و مهارت های متعدد خود استفاده کنند.

7) ايجاد موقعيت مناسبي براي ارزشيابي توصيفي از عملكرد دانش آموزان

8) افزايش توانمندي دانش آموزان در حوزه IT  و تشويق آنان به استفاده از ICT  براي رفع نياز هاي اطلاعاتي مربوط به پروژه هاي علمي خود .

اهداف كمي: از هر منطقه تعداد حداقل دو مدرسه درگير انجام طرح مي باشند وتعدادي از مناطق به صورت اختياري همه مدارس را تحت پوشش قرار داده اند.

11- طرح هاي انجام شده يا در حال انجام مشابه طرح مورد نظر:

- طرح پرواز انديشه ها

12-                        طرح هاي انجام شده يا در حال انجام مغاير با طرح مورد نظر:

13-                       طرح هاي انجام شده يا در حال انجام مكمل طرح مورد نظر:

14-                       سابقه طرح در ساير كشورها:

- آغاز اجراي طرح در كشورهايي همچون كانادا

- درحال حاضراكثر كشورها به اين روش روي آورده اند

15-                       فعاليت ها واقدامات:

- تهيه شيوه نامه طرح ومستند سازي آن وارسال به استانها

- برگزاري جلسه توجيهي براي روساي گروههاي آموزشي

- تهيه راهنماي اجراي طرح ودرج در سايت معاونت آموزش ابتدايي ودفتر آموزش دبستاني

- تهيه cd اجراي كارگاه آموزشي طرح وارسال به استانها

- برگزاري كارگاههاي آموزشي براي مجريان طرح در برخي استانها

16-                        سير زماني اجراي طرح:

جدول زمانبندي اجراي طرح پروژه هاي علمي دانش آموزان در سال تحصيلي 90-89

17-                       اعتبارات وتجهيزات مورد نياز:

- اعتبارات مورد نياز طرح از محل اعتبارات تخصيصي معاونت آموزش ابتدايي و اعتبارات استاني قابل تامين مي باشد .

18-                       ظرفيت ها يا قابليت هاي موجود درون وبرون وزارتي كمك كننده به اجراي طرح:

- حمايت وپشتيباني از جانب مقام عالي وزارت

- معاونت پشتيباني

- روابط عمومي

- كمك اوليا

- ساير نهادها

19-                        اقدامات هماهنگي،حمايتي وپشتيباني مورد نياز:

- كميته مستند سازي جهت ارسال دستورالعمل

- حمايت مالي

20-                        نشست هاي توجيهي وتخصصي پيش بيني شده:

- گردهمايي روساي تكنولوژي وگروههاي آموزشي ابتدايي

21-                        كارگاههاي آموزشي وجلسات هم انديشي پيش بيني گرديده:

- اجراي كارگاههاي آموزشي براي كارشناسان،مديران ومعلمان

22-                       جزوات وبروشورهاي در نظر گرفته شده:

- تهيه وارسال راهنماي اجراي پروژه هاي علمي، چگونگي انتخاب موضوع پروژه،بروشور براي اوليا، سخني با كارشناسان،سخني با معلمان،فرم هاي داوري،برنامه زمانبندي

23-                      دستاوردها ونتايج:

چون اجراي طرح به صورت فرآيندي مي باشد لذا پيامدهاي آن در جامعه قابل بررسي مي باشد ولي برونداد  واسطه اي آن در ارزشيابي پاياني و نمايشگاهها متبلور خواهدشد.

24-                      مكانيزم نظارت بر طرح:

تشكيل كميته هاي نظارتي در سطوح ستاد ، استان ومنطقه

25-                      مشكلات موانع:

- عدم توجيه كامل مجريان

- نياز به اعتبارات مالي

26-                       راهكارها وپيشنهادها:

- تامين اعتبارات مالي مورد نياز

- در نظر گرفتن دوره هاي آموزش ضمن خدمت مدرسان ومديران ومعلمان مجري طرح

27-                      بازخورد:

-        نظارت بر نحوه اجراي طرح وپاسخگويي به مشكلات اجرايي وآموزشي

-        ارزشيابي ازطرح جهت جهت اشاعه آن در سال تحصيلي آينده

28-                      استلزامات طرح:

-        دوره آموزشي براي كارشناسان، مديران ومعلمان مدارس

-        اعتبار مورد نياز به صورت سرانه پژوهشي

29-                       حمايت وپشتيبان درون وبرون وزارتي: در بند 18 ذكر شده است